Zulme karşı bir taş da sen at

Dünyadan gelen yansılara karşın İsrail, Gazze’ye yönelik taarruzlarına devam ederken, UNICEF’e, BM Genel Sekreteri’ne, ABD’li senatörlere, dünyaca ünlü sanatkarlara ve çok takipçili hesaplara Filistin için tweetler attıran bir dijital ablukaya şahit olduk. İsrail medyası Türkiye’deki toplumsal medya kullanıcılarını “Sosyal Medya Ordusu” diye niteledi. Bu tabirle ablukanın nasıl işe yaradığını ortaya koyarken, korkusunu da gizleyemedi. Kim mi bu “Sosyal Medya Ordusu?” Çoğunluğu 18-20 yaşındaki gençler ve ayağında bebeklerini uyutan anneler. Ömründe hiç tweet atmamış eller, Filistin için adeta toplumsal medya içerik üreticisi üzere şuurlu tweetler attı. Bir yabancıya Filistin’le ilgili etiketleri tıklatarak, kimsenin yapamadığını yaptı. Digital abluka dünyada önemli bir ses getirdi. Milyonluk hesaplar bu formda yapılan yorumları likeladı. Likelanan hesaplar 20-30 takipçiliydi, ancak tweetleri 15-20 milyonluk bir kitleye ulaştı.

Youteber Sertaç Abi’nin öncülüğünde birleşen “Sosyal Medya Ordusu”nun attığı her tweet, İşgalci İsrail’e atılan bir taş üzereydi. Twitter algoritmasıyla adeta dans eden bu ‘ordu’nun nasıl kurulduğunu ve hangi usullerle dijital ablukayı başardıklarını, ‘ordu’yu kuran ve içinde olanlarla konuştuk. Gençler, içlerindeki heyecanı bu formda aksiyona dökerken, anneler, Gazze’de öldürülen bebek katillerine duydukları öfkeyi fırsata çevirmenin gururunu yaşıyor.

Sertaç Güngör

TWİTTER ALGORİTMASINI YENEN ORDU

Birçok ünlünün ve gazetecinin dayanak verdiği dijital abluka fikri, aslında bir plan dahilinde oluşmuş değil. Youteber Sertaç Güngör, Filistin sıkıntısı gündem olmaktan çıkıp muhtaçlık haline dönüşünce, maksada dönük bir şeyler yapmak gerektiğini düşünüyor ve ortaya 13 adımlık bir program çıkıyor. Twitter’da yapılan hashtag çalışmalarının globalde yüzde 20’lik bir katkı olduğunu söyleyen Güngör, farklı bir metod denemeye bunu fark edince başlıyor.

Güngör, “Bir paylaşım fazla etkileşim alırsa, o paylaşımı kişinin takipçilerine daha çok gösterme özelliği tüm toplumsal medyalarda var. Baktık, dünyaca ünlü bireyler, haber portalları, milyonlarca takipçili hesaplar Filistin problemini görmüyor. Biz bu hesapların son bir gün içinde atılmış fakat en az etkileşim almış paylaşımına yöneldik ki, tweetlerimiz takipçilerinin önüne düşsün. Zira algoritma bu türlü çalışıyor” diyerek neden bu yola tevessül ettiklerini anlatıyor.

13 ADIMDA DİGİTAL ABLUKA

Sertaç Abi, Filistin’de yaşanan zulmü dünyaya göstermek için kullandıkları dijital ablukayı, 13 adımlık bir çalışma olarak geliştirdiklerini anlatıyor:

-“Öncelikle globalde tesirli olan 40-50 hesap çıkartıyoruz.
-Aşağıda verdiğim listeden bir hesaba gir.
-Bu hesabın son bir gün içerisinde kendisi tarafından yazılan üç tweetinden retweet yahut like olarak değil, yorum olarak en az etkileşim alan paylaşımını bul. Vakti olanlar en az 3 tane seçebilir lakin 3’ten fazla yok. Twitter’da mani yeme durumu olabilir.
-Translate kullanarak rastgele bir yabancı lisanda kısa ve kolay sözlerle bir yorum paylaş. Tek bir yorum, zira algoritma pürüzüne takılabiliriz.
-Yazdığımız yorum bize yakışan nezaket ve herkese hitap eden lisanda olmalı. Yeni tanıştığın biriyle nasıl konuşuyorsan o denli. Global bir nezaket lisanıyla ricacı olalım ki karşı tarafta aksi fikir oluşmasın. Trol lisanıyla bir paylaşım yaparsan adamı düşman değilken, düşman edersin.
-Yazdığımız etiketin sonuna, globalde çalıştığımız yalnızca bir hashtag ekledik. Zira etiket bir arşiv niteliğinde. İnsan ona tıkladığı vakit olayı bütüncül olarak görmesi lazım. Yalnızca etiket atmak da yok. Bunların hepsi algoritmaya takılabilen şeyler zira. Etiketi ekliyoruz, yanlış yazmamaya dikkat ediyoruz.
-Fotoğraf ve görüntü eklemiyoruz. Zira, görüntü ve fotoğraflar algoritmalara takılabiliyor ve hesaplar engellenebiliyor. İsrail’i desteklersen düşünce yok. Filistin’i desteklersen hesabın kısıtlanıyor.
-Çalışma yaptığımız her 3 hesaptan birinde farklı lisanlarda ve sözlerde yorum yapıyoruz. Diyelim 3 hesaba çalıştın, öbür 3 hesaba geçerken cümlelerini değiştir, zira robot olarak algılanmaman gerekiyor.
-Kopyala yapıştır birebir cümleleri yaparsanız, algoritma sizi yakalar. Tek bir tweet ve sözleri değiştirerek doğal ve samimi olmanız lazım.
-Tek bir etiket olmalı. Beşerler çok etiket yazıyor. Müşterinin önüne az sayıda seçenek koyarsan, beşerler daha süratli karar verir. Gücümüzü tek etiketle bir yere toplayalım.
-Link eklemesi yapmayalım. Genel ablukada link eklemiyoruz.
-Profil fotoğraflarımız doğal olmalı, mümkünse kendi fotoğrafımız. Muhakkak renk, çerçeve yerelde kendini tabir edebilir, lakin globalde, abluka çalışmasında karşı taraf sizi trol olarak algılamamalı.
-Kullanıcı ismimizin doğal ve samimi olması lazım. ‘Katil İsrail’ yazanlar oluyor profiline. Ön yargı oluşturacak bir şey yazmamak lazım. Benim geliştirdiğim adımlar bunlar. Tahminen daha da geliştirilebilir, bilmiyorum. Yaptıkça deneyim ediyoruz.”

BM genel sekreterini tiyatro izlediği koltuktan kaldırıp, Filistin için takviye tweeti attıran bir ablukadan kelam ediyoruz. BM Genel Sekreteri António Guterres, İsrail’in kara harekatı başlattığı sırada gittiği tiyatrodan bir tweet atınca, ‘Sosyal Medya Ordusu’ adamın tweetine çökmüş. Güngör, “O tiyatro tweetinin altına o denli ağır çalıştık ki, 2 saat geçmeden bu savaşın durdurulması gerektiğine dair bir tweet atmak zorunda kaldı. Bu bizim sembolümüz oldu. Ondan sonra geri dönüş çok fazla oldu. Bilhassa bombalanmış meskenlerin ortasında rap ile dünyaya seslenen Abdurrahman kardeşimizin yaptığı çalışmayı küresel rapçilerin gündemine taşıma çalışması yaptık. Zira bu cins sivil hareketlerin bir sembolü olması gerekiyor. Dünyaca ünlü rapçiler o kardeşimizin müziğini paylaştı ve yorumlar yaptı.”

Abdülkadir Koç

UNICEF’DEN TAKVİYE TWEETİ

Youteber Sertaç Abi’nin öncülüğünde 6-7 bin kişilik bir grubun yaptığı digital ablukayı yöneten gençlerden biri de lise son sınıf öğrencisi Abdülkadir Koç. Whatsaap, Telegram, Twitter, Discord üzere toplumsal medya platformlarından organize hareket ederek tweetler atıyorlar ve UNICEF üzere hesaplardan bile dönüşler alabiliyorlar. Ünlü yahut küresel çok takipçili bir kurumsal hesap, Filistin’le ilgili takviye bildirisi atmışsa, birkaç tweet öncesinde yorumlarla ablukaya alınmış olabilir. Unicef’in son birkaç tweetine de o formda yüklenmişler ve çok hoş geri dönüş almışlar.

Koç, çalışmalarını şu tabirlerle lisana getiriyor: “Nato hesaplarına, senatörlere, bankalara, ünlülere birebir biçimde abluka uyguladık. BM 75. Genel Heyet Lideri Volkan Bozkır, bir bayram kutlama iletisi yazmış, Filistin’le ilgili hiçbir şey yazmamıştı. Sonraki günü sabahında ondan da kuvvetli bir dönüş aldık. Hatta tweet atmakla kalmadı, görüşmeler bile başlattı.”

ANNELERİN ÖFKESİNDEN KORK İSRAİL

Yalnızca gençler mi, öteki yanda anneler de “Sosyal Medya Ordusu”nda. “Annelerin öfkesini fırsata çeviriyoruz” diyen Nursel Balkız, bu biçimde içlerini boşaltmasalardı, toplumsal patlama yaşayabileceklerine işaret ediyor. “Çok fazla anne, hakikaten çok ağladık. Bir şey yapabilmek için dua ettik. Allah bize bu kapıyı araladı. Onların zırhına bir delik açabilmemiz için biz de artık dijital ablukalara takviye verecek hale geldik. O duaların karşılığını aldık güya. Gençler ve annelerin gayreti üzere oldu. Düşünün, bu gençler saçma sapan TikTok görüntüleri izliyor olabilirdi. Bu anneler hala Instagram’da tarifler, sunumlar peşinde koşuyor olabilirdi. Annelere yol gösteren olduğu vakit hepsi ayağa kalkıyor. Daha da kalkacaklar, görürsünüz. Kâfi ki birebir gayede birleşip sesimizi duyuralım.”

Pek çok anne Twitter kullanmayı bile bilmezken, sıfırdan öğrenip tesirli tweetler atmaya başladı. İsrail en çok annelerin öfkesinden korkmalı. Bir annenin öfkesinin önünde hiç kimse duramaz zira. Her attıkları tweetin İsrail’e taş atmak olduğunu söyleyen Balkız, “Adeta asker yetiştiriyoruz” diyerek eşlerin de takviyesinden kelam ediyor. “Eşi bilgisayarcı olan bir bayan vardı. Daha evvel eşinden Twitter kullanmayı öğrenmek istemiş lakin eşi daima ihmal etmiş. Bu olaydan sonra süratli bir halde öğretti. Benim üç küçük çocuğum var, sokağa çıkma yasakları sürecinde daima eşim ilgilendi. Bazen komşular çocuklarımı aldı, yemekler yapıp bana gönderdiler. Herkes birbirine yardım ediyor.”

Zeynep Hilal Demirci

Netanyahu’yu sallayan tweet

Bütün bu ablukayı o denli çok takipçili hesaplarla değil, az takipçili küçük hesaplarla yapıyorlar. Büyük balık her vakit küçük balığı yese de, küçük balıklar birleşince dünyayı sallayabiliyor. Zeynep Hilal Demirci de bağımsız olarak bu yolu izliyor ve yaptığı görüntü çalışmasını küçük hesabının ana sayfasında değil de Binyamin Netanyahu’nun algı oluşturmak için hazırladığı palavra görüntüsünün altına “Tamam, artık ben gerçeği paylaşıyorum” diyerek paylaşıyor. Netanyahu’nun palavra paylaşımı 11 bin, Zeynep’in gerçek paylaşımı ise 74 bin retweet alıyor.
Küçük hesabı, samimi paylaşımıyla Netanyahu’nun propoganda terörünü yerle bir eden Demirci, tweetinin öyküsünü şu sözlerle anlatıyor: “Aslında toplumsal medyada çalışma yapmaya başlamam Netanyahu tweetim öncesinde oldu. Bir arkadaşım Whatsapp kümemize Filistin için içerik üretmemiz gerektiği konusunda ileti attı, bu ileti üzerine çabucak organize olduk ve süreç başlamış oldu. Grup olarak birinci çalışmamızı paylaştığımız gece Netanyahu’nun attığı tweet ile karşılaştım. Son derece manipülatif bir paylaşımdı, buna karşı bir aksiyon almam gerektiğine karar verdim. İki üç saat içinde görüntüyü hazırladım, arkadaşlarıma attım. Onlardan hoş bir dönüş alınca sıra tweet atmaya gelmiş oldu.”
Zeynep Hilal bu kadar etkileşim geleceğini elbette beklemiyordu. Görüntü 100 izlenmeye ulaştığında buna bile şaşırıp, sevindiler. Bu paylaşımlarla toplumsal medyanın gücünü keşfeden Zeynep Hilal, daha sonra bu gücü nasıl kullanacağını şu sözlerle açıklıyor: “Doğu Türkistan da Filistin üzere gündemimizde tutmamız gereken, daha da yakından tanımamız gereken bir coğrafya. Toplumsal medya sahiden çok güçlü bir araç. Hakikat bilginin yayılıp yanlış bilgilerin, manipülasyonların ve bilgi dezenformasyonlarının önüne geçmek gerekiyor.”